Wygląd opony to nie wszystko – choć wizualnie może prezentować się świetnie, jej wiek i data produkcji są kluczowymi czynnikami wpływającymi na bezpieczeństwo i trwałość ogumienia. Stare opony, nawet jeśli mają głęboki bieżnik i brak widocznych uszkodzeń, mogą być niebezpieczne. Kluczową informację o wieku opony kryje oznaczenie DOT, umieszczone na bocznej ścianie, które pozwala dokładnie sprawdzić, kiedy dana opona powstała.
Kod DOT to skrót od Department of Transportation – amerykańskiego Departamentu Transportu, który wprowadził obowiązek oznaczania opon, aby ułatwić identyfikację ich parametrów produkcyjnych. Na boku opony znajdziemy ciąg liter i cyfr, z których najważniejsze cztery ostatnie cyfry to data produkcji.
Pierwsze dwie cyfry oznaczają tydzień produkcji (od 01 do 52 lub 53), zaś dwie ostatnie – rok. Przykładowo, oznaczenie „1825” oznacza, że opona została wyprodukowana w 18 tygodniu 2025 roku, czyli mniej więcej w kwietniu. Dzięki temu kierowca może ocenić, jak stare jest ogumienie i czy nie należy go wymienić ze względów bezpieczeństwa.
Opony z czasem ulegają naturalnemu starzeniu, nawet jeśli nie są intensywnie eksploatowane. Materiał gumowy traci elastyczność, twardnieje, co zwiększa ryzyko pęknięć i obniża przyczepność. Stare opony mogą prowadzić do wydłużenia drogi hamowania, a w ekstremalnych przypadkach – do awarii podczas jazdy.
Wygląd opony bywa zwodniczy – dobre przechowywanie może spowolnić proces starzenia, ale nawet idealnie wyglądająca opona sprzed 8–10 lat powinna być traktowana z ostrożnością. Eksperci zalecają wymianę ogumienia po 6-10 latach od daty produkcji, niezależnie od stanu bieżnika.
Na tempo starzenia wpływ mają warunki przechowywania i eksploatacji. Opona narażona na słońce, promieniowanie UV, skrajne temperatury oraz kontakt z chemikaliami szybciej traci swoje właściwości. Również dłuższe przechowywanie w nieodpowiednich warunkach (np. wilgoć, bez osłony) przyspiesza degradację gumy i innych komponentów.
Właśnie dlatego data produkcji jest ważna – nawet jeśli opona ledwo używana, to jej nienaprawione właściwości mogą zagrażać bezpieczeństwu. Stąd istotne jest, aby przed zakupem i montażem sprawdzić kod DOT i wybierać modele o najświeższej możliwej dacie produkcji.
Kod DOT znajduje się na bocznej ścianie opony, często w okolicy felgi, i zaczyna się od liter „DOT”. Po nich następują znaki będące kodem fabryki, rozmiaru i innych parametrów. Najważniejsze są jednak ostatnie cztery cyfry, które oznaczają tydzień i rok produkcji.
Dodatkowo na boku opony może widnieć napis „Made in…”, który wskazuje kraj produkcji. Choć nie jest to obowiązkowe, często podkreśla się je jako element marketingowy. Warto znać podstawy odczytu oznaczeń, aby nie dać się zmylić pozorom i świadomie wybierać opony.
Świadomy kierowca korzysta nie tylko z wizualnej oceny opon, ale przede wszystkim z informacji ukrytych w kodzie DOT – to gwarancja bezpieczeństwa i dobrej jakości ogumienia na drodze.
Data produkcji opony to często pomijany, a bardzo ważny element oceny stanu ogumienia. Znając i rozumiejąc oznaczenia DOT, kierowcy mają narzędzie do świadomego wyboru opon i dbania o swoje bezpieczeństwo na drodze.
Wiek opony ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa na drodze. Z upływem czasu guma twardnieje, traci elastyczność i podatność na odkształcenia, co wpływa negatywnie na przyczepność. Stare opony zwiększają ryzyko poślizgu, szczególnie na mokrej czy śliskiej nawierzchni, oraz wydłużają drogę hamowania. W ekstremalnych sytuacjach takie zużyte ogumienie może pęknąć lub rozerwać się podczas jazdy, co grozi nagłą utratą kontroli nad pojazdem i poważnym wypadkiem. Dlatego nawet jeśli opona dobrze wygląda i ma odpowiedni bieżnik, jej wiek nie powinien być ignorowany.
Ponadto jazda na starych oponach może powodować pogorszenie komfortu jazdy – pojawiają się wibracje, hałas i mniej precyzyjne reakcje samochodu. W niektórych krajach przepisy zaczynają zwracać uwagę na wiek opon w kontekście dopuszczenia auta do ruchu, a korzystanie z bardzo starych opon może skutkować nawet mandatem lub problemami z ubezpieczeniem w razie wypadku. Świadomi kierowcy powinni regularnie monitorować wiek swoich opon i planować ich wymianę.
Odpowiednia pielęgnacja i przechowywanie opon wpływa na wolniejsze starzenie się gumy i utrzymanie jej parametrów. Opony zimowe lub sezonowe, które nie są aktualnie używane, najlepiej przechowywać w suchym, chłodnym i zacienionym miejscu, unikając bezpośredniego działania promieni słonecznych i chemikaliów, które mogą uszkodzić materiał. Regularna kontrola ciśnienia i prawidłowe dopasowanie wartości do zaleceń producenta pomaga zapobiegać nadmiernemu zużyciu i uszkodzeniom.
Ważna jest też regularna inspekcja opon – sprawdzanie bieżnika, poszukiwanie pęknięć, wybrzuszeń lub przecięć na bokach. Najprostszy test głębokości bieżnika można wykonać monetą, a w przypadku wykrycia uszkodzeń lub znacznego zużycia należy skonsultować się ze specjalistą. Nie należy zwlekać z wymianą oponek, bo to inwestycja w bezpieczeństwo i komfort jazdy, która się opłaca na dłuższą metę.
Dbanie o opony to także odpowiednie dostosowanie stylu jazdy – unikanie gwałtownych przyspieszeń, hamowań, jazdy po krawężnikach czy dziurach, które mechanicznie uszkadzają ogumienie i przyspieszają jego starzenie. Regularne serwisowanie auta i wymiana opon na sezonowe zgodnie z porą roku to elementy, które kumulują się, budując większą pewność na drodze i chroniąc przed niepotrzebnym ryzykiem.